🩺 VIÊM TAI GIỮA Ở TRẺ EM – 👂 ĐỪNG ĐỂ NHỮNG TIẾNG KHÓC ĐÊM CỦA CON ĐỔI LẤY ĐÔI TAI KHÔNG CÒN NGHE RÕ
Viêm tai giữa là một trong những bệnh lý nhiễm trùng phổ biến nhất ở trẻ nhỏ, đặc biệt là lứa tuổi từ 6 đến 24 tháng. Theo các thống kê dịch tễ học, có đến khoảng 80% trẻ em sẽ trải qua ít nhất một lần mắc căn bệnh này trong những năm đầu đời. Do hệ miễn dịch còn non nớt cùng cấu tạo vòi nhĩ đặc thù ở trẻ em (nằm ngang, ngắn và hẹp hơn người lớn), dịch tiết và vi khuẩn rất dễ ứ đọng lại ở tai giữa sau các đợt nhiễm trùng đường hô hấp do virus, dẫn đến viêm nhiễm. Nếu không được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, bệnh có thể để lại những di chứng nặng nề như thủng màng nhĩ, viêm xương chũm, áp xe não, liệt dây thần kinh mặt hoặc phổ biến nhất là mất thính lực dẫn truyền, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ngôn ngữ và phát triển của trẻ.
Nhằm chuẩn hóa quy trình chẩn đoán, cập nhật phác đồ điều trị và nâng cao năng lực lâm sàng cho đội ngũ y tế, vào lúc 14h00 ngày 17/06/2026, Bệnh viện đã tổ chức thành công buổi đào tạo liên tục (CME) chuyên đề “Cập nhật Chẩn đoán và điều trị viêm tai giữa ở trẻ em”. Buổi học do BSCKII. Nguyễn Thị Minh Hải trực tiếp chia sẻ, thu hút sự tham gia sát sao của Ban Giám đốc cùng đông đảo các bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh và kỹ thuật viên y tế trên địa bàn.Phát biểu chỉ đạo tại buổi đào tạo, Ban Giám đốc bệnh viện nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức y khoa toàn tuyến:
“Viêm tai giữa rất dễ bị bỏ sót ở giai đoạn sớm do trẻ nhỏ chưa biết nói, chỉ biết biểu hiện qua việc quấy khóc, dụi tai. Nếu chúng ta không chẩn đoán chính xác bằng nội soi mà chỉ điều trị triệu chứng thông thường, bệnh rất dễ chuyển sang thể mãn tính hoặc gây biến chứng vỡ màng nhĩ. Việc chuẩn hóa phác đồ điều trị kháng sinh và giáo dục cộng đồng là nhiệm vụ then chốt để bảo vệ sức khỏe toàn diện cho thế hệ trẻ”.Bằng kinh nghiệm lâm sàng dày dặn, BSCKII. Nguyễn Thị Minh Hải đã bóc tách toàn diện từ lý thuyết đến thực chiến cấp cứu, mang lại cái nhìn sâu sắc cho các học viên qua các nội dung cốt lõi:
1. Phân thể lâm sàng để tiếp cận chính xác
Bác sĩ Minh Hải lưu ý học viên cần phân biệt rõ ba thể bệnh chính để có hướng xử trí hoàn toàn khác nhau:
Viêm tai giữa cấp tính (AOM): Triệu chứng khởi phát rất nhanh, màng nhĩ căng phồng và có dịch, trẻ sốt cao (>38°C), đau tai dữ dội (trẻ nhỏ thường dụi hoặc kéo vành tai), quấy khóc, ngủ không yên giấc.
Viêm tai giữa ứ dịch (OME): Tai giữa có chất lỏng nhưng không hề có triệu chứng nhiễm trùng cấp tính, rất dễ bị bỏ qua nếu không nội soi kiểm tra.
Viêm tai giữa mủ mãn tính (CSOM): Tình trạng viêm nhiễm dai dẳng kéo dài từ 2 đến 6 tuần, đặc trưng bởi tình trạng chảy mủ tai và thủng màng nhĩ.2. Nguyên nhân và tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán
Nguyên nhân chính: Bệnh khởi phát chủ yếu do các chủng vi khuẩn như Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis hoặc do virus, kết hợp với các yếu tố môi trường (tiếp xúc khói thuốc lá, trẻ đi nhà trẻ sớm).
Tiêu chuẩn vàng: Bác sĩ nhấn mạnh nội soi tai chính là phương pháp chẩn đoán quyết định, giúp quan sát trực quan màu sắc, độ căng phồng và mức độ tổn thương của màng nhĩ.
3. Nguyên tắc điều trị toàn diện và xử trí biến chứng
Ưu tiên giảm đau: Là phương pháp điều trị chính, cần thực hiện ngay bằng Ibuprofen hoặc Paracetamol đường uống để xoa dịu trẻ.
Chiến lược dùng kháng sinh khoa học: Amoxicillin luôn là lựa chọn hàng đầu. Trong trường hợp trẻ bị dị ứng với nhóm Penicillin, có thể linh hoạt thay thế bằng Cefdinir, Cefpodoxime hoặc Cefuroxime.
Nguyên tắc theo dõi 48-72 giờ: Không phải ca bệnh nào cũng dùng kháng sinh ngay lập tức. Quyết định dùng thuốc hay tiếp tục quan sát thêm 48-72 giờ sẽ phụ thuộc chặt chẽ vào độ tuổi và mức độ nghiêm trọng của bệnh.
Xử trí khi có vỡ màng nhĩ: Khi màng nhĩ đã vỡ gây chảy dịch mủ ra ngoài, cần ưu tiên dùng kháng sinh đường uống, tuyệt đối giữ tai khô (tránh để nước vào tai) và không bôi/nhỏ bất kỳ chất không kháng khuẩn nào vào tai.
Sai lầm cần tránh và biện pháp phòng ngừa chủ độngHội trường đã diễn ra phần thảo luận vô cùng sôi nổi khi các bác sĩ, điều dưỡng cùng mổ xẻ những sai lầm kinh điển trong dân gian và đưa ra các khuyến cáo chuẩn y khoa để tư vấn cho người bệnh:
3 SAI LẦM TUYỆT ĐỐI CẦN TRÁNH:1. Không tự ý dùng nước oxy già để lau tai cho trẻ vì có thể gây kích ứng nghiêm trọng tổn thương niêm mạc tai giữa.
2. Không dùng tăm bông ngoáy sâu vào ống tai làm đẩy dịch bẩn vào trong hoặc gây tổn thương màng nhĩ.
3. Tuyệt đối bài trừ các phương pháp dân gian nguy hại như đắp lá thuốc, thổi bột vào tai trẻ gây nhiễm trùng nhiễm độc nặng hơn.
BÍ QUYẾT PHÒNG BỆNH CHỦ ĐỘNG TỪ SỚM:Khuyến khích cho trẻ bú mẹ hoàn toàn ít nhất trong 3 tháng đầu đời và luôn chú ý cho trẻ bú ở tư thế thẳng đứng để tránh sữa trào ngược vào vòi nhĩ.
Giữ môi trường sống trong lành, tránh xa khói thuốc lá và duy trì thói quen vệ sinh tay, mũi họng cho trẻ hàng ngày.
Tiêm chủng đầy đủ vaccine phế cầu và vaccine cúm cho trẻ trước 6 tháng tuổi.
Trong các trường hợp viêm tai giữa tái phát quá nhiều lần, cần đưa trẻ đi khám chuyên khoa sâu để cân nhắc nạo VA hoặc đặt ống thông nhĩ kịp thời.
VÂN ANH
NGỌC ANH———————–
BỆNH VIỆN ĐA KHOA SƠN TÂY
Địa chỉ: 304a Lê Lợi- Phường Sơn Tây- Hà Nội
Hotline: 0966.40.1616
Tổng đài cấp cứu 115: 024.8582.9110
Email:bvdkst@hanoi.gov.vn
Website: http://benhviendakhoasontay.vn/
