Chửa ngoài tử cung là một trong những tình trạng cấp cứu sản phụ khoa nguy hiểm hàng đầu. Nếu không được phát hiện sớm và xử trí kịp thời, bệnh lý này có thể gây vỡ, dẫn đến xuất huyết nội ồ ạt, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tước đi thiên chức làm mẹ tương lai của người phụ nữ.Vào lúc 14h00 ngày 28/05/2026, Bệnh viện Đa khoa Sơn Tây đã tổ chức buổi đào tạo liên tục (CME) chuyên đề “Chẩn đoán và xử trí chửa ngoài tử cung”. Buổi chia sẻ do BS.CKII. Kiều Thanh Vân – Trưởng khoa Phụ sản trực tiếp giảng dạy, thu hút sự tham gia của gần 50 học viên là các bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh và kỹ thuật viên y tế trên toàn địa bàn.Buổi đào tạo vinh dự có sự hiện diện và chỉ đạo sát sao của Ban Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Sơn Tây cùng lãnh đạo các Khoa, Phòng chuyên môn. Phát biểu chỉ đạo tại chương trình, Ban Giám đốc nhấn mạnh:
“Cấp cứu sản khoa luôn đòi hỏi sự chính xác và dứt khoát. Việc chuẩn hóa kiến thức về chửa ngoài tử cung từ bệnh viện xuống đến y tế cơ sở xã, phường không chỉ giúp nâng cao chất lượng điều trị tại viện, mà còn xây dựng một lưới sàng lọc vững chắc, giúp nhận diện sớm các dấu hiệu nguy hiểm ngay từ cơ sở để bảo vệ an toàn cao nhất cho người bệnh”.Là người trực tiếp biên soạn tài liệu và báo cáo tại buổi CME, BS.CKII. Kiều Thanh Vân đã hệ thống hóa toàn bộ từ lý thuyết dịch tễ học, cơ chế bệnh sinh cho đến các phác đồ điều trị cập nhật nhất. Bằng kinh nghiệm lâm sàng dày dặn, Trưởng khoa Phụ sản đã bóc tách các khía cạnh cốt lõi của bệnh lý:
Dịch tễ và Vị trí làm tổ bất thường: CNTC chiếm khoảng 1–2% tổng số các thai kỳ. Trong đó, vòi trứng là nơi “bẫy” phôi phổ biến nhất (chiếm tới 95–98%), đặc biệt là ở đoạn bóng vòi trứng. Nguyên nhân gốc rễ là do sự cản trở hoặc chậm trễ trên đường phôi di chuyển về buồng tử cung.
Cảnh giác cao với các nhóm nguy cơ: Bác sĩ Vân đặc biệt nhắc nhở các học viên cần khai thác kỹ tiền sử của bệnh nhân. Những đối tượng có nguy cơ cao bao gồm: người có tiền sử viêm phần phụ (PID), từng bị CNTC trước đó, có sẹo phẫu thuật vòi trứng, thực hiện hỗ trợ sinh sản (IVF) hoặc có thói quen hút thuốc lá.
“Chìa khóa” chẩn đoán xác định:Lâm sàng: Cần bám sát “tam chứng kinh điển” gồm: Chậm kinh, ra máu âm đạo bất thường (màu nâu sẫm, rỉ rả) và đau vùng bụng dưới.
Cận lâm sàng: Sự kết hợp hoàn hảo giữa định lượng nồng độ β-hCG trong máu (tăng chậm, không nhân đôi sau 48 giờ như thai bình thường) và siêu âm đầu dò âm đạo. Khi nồng độ β-hCG đạt trên 1500 IU/L mà siêu âm không thấy túi thai trong buồng tử cung, lòng tử cung trống rỗng, chẩn đoán CNTC phải được đặt lên hàng đầu.
Tại buổi đào tạo, BS.CKII. Kiều Thanh Vân đã hướng dẫn chi tiết việc lập kế hoạch xử trí dựa trên tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân nhằm tối ưu hóa hiệu quả điều trị:
Điều trị nội khoa: Giải pháp bảo tồn vòi trứng tối ưu dành cho những trường hợp phát hiện sớm, huyết động học ổn định, khối chửa chưa vỡ và nồng độ β-hCG thấp.
Điều trị ngoại khoa: * Phẫu thuật nội soi: Áp dụng khi khối chửa lớn, β-hCG cao nhưng chưa vỡ, giúp bệnh nhân ít đau, phục hồi nhanh và tính thẩm mỹ cao.
Mổ mở cấp cứu: Bắt buộc triển khai khẩn cấp khi khối chửa đã vỡ, bệnh nhân rơi vào trạng thái sốc mất máu, huyết động không ổn định nhằm thắt mạch cầm máu, giành giật lại sự sống từ tay tử thần.
Sau phần lý thuyết, hội trường đã chuyển sang phần thảo luận lâm sàng vô cùng sôi nổi dưới sự điều hành của Ban Giám đốc và chủ tọa. Các học viên tuyến cơ sở đã đưa ra nhiều ca bệnh thực tế phức tạp: Cách chẩn đoán phân biệt CNTC với sảy thai tự nhiên, viêm ruột thừa cấp hay u nang buồng trứng xoắn; quy trình theo dõi sát sao nồng độ β-hCG sau điều trị cho đến khi trở về âm tính; và cách tư vấn tránh thai an toàn từ 3–6 tháng vì nguy cơ tái phát của bệnh lý này lên tới 10–25%.Khép lại buổi học, Ban Giám đốc cùng bác sĩ Kiều Thanh Vân đã gửi gắm những lời nhắn nhủ sâu sắc đến toàn thể nhân viên y tế và cộng đồng:
Đối với nhân viên y tế: Hãy luôn giữ sự nhạy bén lâm sàng. Đứng trước một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ có triệu chứng đau bụng hoặc ra máu âm đạo bất thường, luôn luôn phải loại trừ chửa ngoài tử cung đầu tiên. Sự cẩn trọng của chúng ta là ranh giới an toàn của người bệnh.
Đối với cộng đồng: Bệnh viện Đa khoa Sơn Tây khuyến cáo chị em phụ nữ ngay khi có dấu hiệu chậm kinh hoặc thử que lên “hai vạch” cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được siêu âm xác định vị trí túi thai. Đừng chủ quan đợi đến khi đau bụng dữ dội mới đi khám, hãy chủ động bảo vệ thiên chức làm mẹ và sức khỏe của chính mình.
VÂN ANH.
NGỌC ANH.———————–
BỆNH VIỆN ĐA KHOA SƠN TÂY
Địa chỉ: 304a Lê Lợi- Phường Sơn Tây- Hà Nội
Hotline: 0966.40.1616 Tổng đài cấp cứu 115: 024.8582.9110
Email:bvdkst@hanoi.gov.vn
Website: http://benhviendakhoasontay.vn/
