🍀🍀🍀CHẤN THƯƠNG PHẦN MỀM HÀM MẶT: KHÔNG CHỈ LÀ CỨU SỐNG, ĐÓ CÒN LÀ CÂU CHUYỆN THẨM MỸ CỦA MỘT ĐỜI NGƯỜI

Vùng hàm mặt xưa nay luôn được coi là “mặt tiền” của mỗi con người. Đó không chỉ là nơi thể hiện thẩm mỹ, diện mạo mà còn tập trung vô vàn cấu trúc nhạy cảm: từ mạng lưới mạch máu dày đặc, các tuyến nước bọt cho đến hệ thống dây thần kinh chi phối nụ cười, ánh mắt. Một vết rách ở tay có thể chỉ để lại vết sẹo nhỏ, nhưng một tổn thương sơ sài ở vùng mặt lại có thể cướp đi sự tự tin, tước đi nụ cười bình thường của một con người suốt quãng đời còn lại.

Hiểu được tầm quan trọng mang tính sống còn đó, ngày 10/06/2026, Hội trường Bệnh viện Đa khoa Sơn Tây đã tổ chức buổi đào tạo liên tục (CME) chuyên đề “Chấn thương phần mềm vùng hàm mặt” do BSCKI. Hoàng Thị Hương – Trưởng khoa Răng Hàm Mặt trực tiếp chia sẻ.

Sự đồng hành của ban Giám đốc bệnh viện cùng đông đảo anh chị em bác sĩ, điều dưỡng, nữ hộ sinh và kỹ thuật viên y tế toàn địa bàn cho thấy tầm quan trọng của việc chuẩn hóa kỹ năng này ngay từ giờ đầu cấp cứu.

Là người trực tiếp đứng lớp và đối mặt với nhiều ca tai nạn dập nát vùng mặt, BSCKI. Hoàng Thị Hương đã không dùng những lý thuyết suông để giảng giải. Bác sĩ đi thẳng vào những tình huống mà bất kỳ ai trực cấp cứu cũng có thể gặp phải: từ vết sẹo xây xát do ngã xe, bầm tím tụ máu cho đến các vết rách sâu ở môi, má, cằm hay rách lưỡi do tai nạn giao thông, tai nạn sinh hoạt hay thậm chí là bạo lực học đường và động vật cắn.

Bác sĩ Hương đặc biệt nhắc nhở học viên về 3 “từ khóa” mang tính nguyên tắc:

– Luôn bắt đầu bằng luật A – B – C: Dù vết thương trên mặt có chảy máu đáng sợ đến đâu, phản xạ đầu tiên của người thầy thuốc vẫn phải là đảm bảo đường thở thông suốt (Airway), hô hấp ổn định (Breathing) và cầm máu tạm thời (Circulation). Giữ mạng sống cho bệnh nhân trước, xử lý thẩm mỹ sau.

– Quy tắc vàng – Khâu phục hồi theo lớp giải phẫu: Bác sĩ Hương nhấn mạnh việc làm sạch vết thương bằng nước muối sinh lý hoặc Betadine phải cực kỳ kỹ lưỡng để tránh sót dị vật gây nhiễm trùng, chảy mủ sau này. Khi khâu, phải đi theo trình tự từ trong ra ngoài (niêm mạc trước, đến cơ, rồi mới đến da). Đặc biệt, với những vết thương do chó, mèo cắn, nguyên tắc là phải để hở hoặc chỉ khâu thưa để thoát dịch, tuyệt đối không khâu kín mít ngay từ đầu.

– Sự nhạy bén trước các biến chứng ẩn: Người khám phải kiểm tra rất kỹ để xem bệnh nhân có bị tổn thương ống tuyến nước bọt hay dây thần kinh số VII hay không (biểu hiện qua tình trạng liệt mặt, méo miệng tạm thời). Đừng để khi vết thương lành rồi mới phát hiện ra bệnh nhân bị liệt cơ mặt.

Nửa sau của buổi đào tạo trở nên “nóng” hơn bao giờ hết khi hội trường chuyển sang phần thảo luận ca bệnh lâm sàng dưới sự điều hành của ban Giám đốc bệnh viện. Nhiều câu hỏi từ thực tế được các bác sĩ tuyến dưới đưa ra: Dùng kháng sinh nhóm nào (Penicillin, Cephalosporin hay Metronidazol) để dự phòng tốt nhất? Khi nào cần tiêm phòng uốn ván? Mọi thắc mắc đều được kiểm tra và lượng giá ngay tại chỗ thông qua bộ câu hỏi trắc nghiệm lâm sàng trực quan. Không còn khoảng cách giữa lý thuyết và thực hành, các học viên đã cùng nhau thống nhất phác đồ để khi trở về đơn vị, cứ gặp ca bệnh là có thể “bật” ra phản xạ xử trí ngay lập tức.

Những lời nhắn nhủ từ tâm của người làm nghề y

Với các anh chị em đồng nghiệp: Hãy luôn nhớ rằng, khuôn mặt của bệnh nhân nằm dưới mũi kim của các bạn. Sự kiên nhẫn, tỉ mỉ khi cắt lọc tiết kiệm từng milimet da, sự khéo léo khi khâu định vị bờ môi, cánh mũi chính là sự tự tin, là tương lai và cuộc sống sau này của họ. Hãy làm việc bằng cả sự chuẩn xác của khoa học và cái tâm của người làm nghệ thuật.

Với cộng đồng và người dân: Tai nạn là điều không ai mong muốn, nhưng nếu chẳng may bị chấn thương vùng mặt, xin đừng tự ý đắp các loại lá cây, thuốc nam theo mẹo dân gian lên vết thương vì rất dễ gây nhiễm trùng sâu và tạo sẹo lồi co kéo. Hãy bình tĩnh rửa vết thương bằng nước sạch, dùng gạc sạch ép nhẹ để cầm máu rồi đến ngay cơ sở y tế. Đồng thời, trong cuộc sống hàng ngày, xin hãy luôn nhớ đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn và quản lý chặt chẽ vật nuôi trong nhà để tự bảo vệ diện mạo và sức khỏe của chính mình.